Identificatie van runderen nieuwe oormerktypes op de markt !

SITUERING

De voorbije jaren werd DGZ-Vlaanderen geconfronteerd met een toenemend aantal klachten inzake het verlies van oormerken. Deze misnoegdheid was gebaseerd op zowel financiële aspecten als administratieve lasten. DGZ-Vlaanderen legde in het najaar van 2002 het rapport “De huidige kwaliteit van de oormerken dwingt tot actie” neer bij het toenmalig Ministerie van Landbouw. In dit rapport werden de klachten onderworpen aan een grondige evaluatie en geconcretiseerd met cijfermateriaal. Er werd gepleit voor het erkennen van meerdere types oormerken van verscheidene fabrikanten. Hierdoor kunnen de concurrentiële marktprincipes meer spelen en wordt het leveren van kwaliteit een belangrijke factor. Naar aanleiding hiervan werd een technisch overleg opgestart waarin alle betrokken partijen participeerden. Dit overleg had als resultaat dat eind 2003 het FAVV de markt openstelde voor meerdere fabrikanten. Na moeizame procedures en onderhandelingen kunnen we vandaag melden dat er zes oormerktypes van 3 fabrikanten erkend zijn. Hierna volgen een weergave van de erkenningsprocedure en een vergelijkend overzicht van de erkende oormerktypes. Deze informatie moet de rundveehouders helpen in het maken van de juiste keuze op het vlak van prijs/kwaliteit.

ERKENNINGSPROCEDURE

Het voorgeschreven type oormerk (op het vlak van materiaal en afmetingen) is onderhevig aan bepaalde invloedsfactoren en dient steeds te voldoen aan 4 kenmerken :

het oormerk dient duurzaam te zijn op het vlak van stevigheid, flexibiliteit, leesbaarheid, UV-bestendigheid, … ;
het dient te voldoen op vlak van dierenwelzijn;
het dient fraudebestendig te zijn;
de prijs moet zo laag mogelijk gehouden worden.

Teneinde deze kenmerken te kunnen toetsen, werd de erkenningsprocedure in overleg met het FAVV als volgt georganiseerd :

Iedere fabrikant moet een erkenningsaanvraag indienen bij het FAVV. Deze aanvraag wordt voor advies overgemaakt aan DGZ/ARSIA. DGZ/ARSIA treedt op als coördinator voor de formulering van het eindadvies. Dit eindadvies wordt gegeven door een evaluatiecommissie, waarin zowel veehouders, vertegenwoordigers van een extern laboratorium als vertegenwoordigers van de landbouworganisaties Boerenbond, ABS en FWA zetelen. Deze commissie formuleert voor ieder onderdeel van de erkenningsprocedure, vermeld in tabel 1, een advies. Voor ieder oormerktype wordt uiteindelijk een eindadvies aan het FAVV overgemaakt. Op basis hiervan bepaalt de bevoegde Minister welke oormerktypes erkend worden. Het FAVV blijft de schakel tussen de sector en de Minister.

Tabel 1 : Overzicht van de evaluatiecriteria uit de erkenningsprocedure

TOETSING “VOLLEDIGHEID EN ONTVANKELIJKHEID”	Iedere erkenningsaanvraag moet voldoen aan een aantal basiscriteria. Deze hebben betrekking op informatie aangaande de aanvrager, het oormerk – het plaatsingsmateriaal, de productie, de logistiek en informatica. Hiervoor werd ook een bezoek gebracht aan het aanvragende bedrijf. Het doel van dit bezoek is voornamelijk om de bedrijfsorganisatie te toetsen aan volgende aspecten : de aanwezige infrastructuur, de behaalde kwaliteitsnorm, het productieproces, de gevoerde autocontrole en het informaticaluik.
TOETSING “VISUELE CONTROLE”	Hierbij wordt nagegaan in welke mate de oormerken in de erkenningsaanvraag voldoen aan de afmetingen, kleur oormerkplaatjes, kleur inscriptie en zoals vastgelegd bij nationale wetgeving.
TOETSING “GEBRUIKSVRIENDELIJKHEID”	Gebruiksvriendelijkheid heeft zijn directe weerslag op het welzijn van de dieren. Een vlotte, snelle en gemakkelijke plaatsing is belangrijk voor de gebruiker en garandeert bovendien de minste hinder bij het dier. Na plaatsing van het oormerk dient er een snelle en goede heling van de perforatie te gebeuren en dient het oormerk zo weinig mogelijk hinder te veroorzaken bij het dier. Hiervoor werd een praktijkproef opgezet op een vleeskalverbedrijf en werden oormerken geplaatst in oren van recent geslachte runderen.
LABORATORIUMONDERZOEK	Dit onderzoek beoogt een evaluatie van de duurzaamheid, leesbaarheid en fraudebestendigheid van het oormerk. Volgende testen worden uitgevoerd : UV-verouderingstest, trekkracht op het oormerk, zgn. ‘vingerafdruk’ van de kwaliteit van de gebruikte grondstof en een beoordeling van de sluiting, corrosiebestendigheid.
TOETSING “FRAUDEBESTENDIGHEID”	Hierbij wordt nagegaan of er bij het wegnemen of herplaatsen van de nieuw te erkennen oormerken duidelijke sporen van beschadiging worden nagelaten. Het oormerk mag niet herbruikbaar zijn en moet derhalve fraudebestendig zijn. De kennis over elk detail van iedere fraudesituatie is hierbij noodzakelijk.


Foto 1. Toetsing visuele controle	Foto 2. Toetsing gebruiksvriendelijkheid

ERKENDE OORMERKTYPES : VERGELIJKEND ONDERZOEK

Medio 2004 werden 3 aanvraagdossiers (voor 6 oormerktypes) ontvangen. Deze oormerktypes doorliepen de verscheidene fasen in de erkenningsprocedure. In mei 2005 werden 6 eindadviezen overgemaakt aan het FAVV. De Minister erkende 5 van de 6 nieuwe oormerktypes. Het huidig oormerktype “ULTRA” van de fabrikant ALLFLEX EUROPE blijft eveneens geldig.

Resultaten erkenningsprocedure

Uit de erkenningsprocedure blijkt dat alle betrokken oormerktypes voldoen aan de eisen op vlak van kleur, afmetingen, opschriften van de oormerkplaatjes en vereiste laboratoriumcriteria. Daarnaast voldoet het plaatsingsmateriaal van alle fabrikanten aan de wettelijk vastgelegde eisen.
In tabel 2 worden de vastgestelde verschillen tussen de verschillende oormerktypes en het plaatsingsmateriaal weergegeven.

Tabel 2.: Resultaten van de erkenningsprocedure : vastgestelde verschillen tussen de nieuwe erkende oormerktypes en het plaatsingsmateriaal

FABRIKANT	ALLFLEX EUROPE SAS Vestiging: Frankrijk Gecertificeerd : Ja : norm ISO 9001		MERKO NV Vestiging: België – Nederland Gecertificeerd: Ja : norm ISO 9001	METAGAM BVBA Vestiging: België Gecertificeerd: Ja : norm ISO 9001
OORMERKTYPE	Couple 8	Senior Senior	M7 Metalen punt	M-Flex 1A	M-Flex 1A Composite
OORMERK
VISUELE VASTSTELLINGEN	De oormerkplaatjes bestaan uit een zeer soepele kunststofmaterie.	De oormerkplaatjes bestaan uit een soepele kunststofmaterie.	De oormerkplaatjes bestaan uit een matig soepele kunststofmaterie.	De oormerkplaatjes bestaan uit een soepele kunststofmaterie.	De oormerkplaatjes bestaan uit een soepele kunststofmaterie.
VISUELE VASTSTELLINGEN	Tijdens het plaatsen wordt zowel een voelbare als hoorbare klik vastgesteld.	Tijdens het plaatsen wordt zowel een voelbare als hoorbare klik vastgesteld.	Tijdens het plaatsen wordt zowel een voelbare als hoorbare klik vastgesteld.	Tijdens het plaatsen is er voelbare en een licht hoorbare klik waarneembaar	Tijdens het plaatsen is er voelbare en een licht hoorbare klik waarneembaar
GEBRUIKSVRIENDELIJKHEID	Het mannelijk plaatje draait na plaatsen vlot t.o.v. het vrouwelijk plaatje.	Het mannelijk plaatje draait na plaatsen vlot t.o.v. het vrouwelijk plaatje.	Het mannelijk plaatje draait na plaatsing t.o.v. het vrouwelijk plaatje.	Het mannelijk plaatje kan na plaatsing niet draaien t.o.v. het vrouwelijk plaatje. De veehouder dient bij plaatsing van de oormerken voldoende attent te zijn dat de beide oormerkplaatjes correct t.o.v. elkaar gepositioneerd zijn.	Het mannelijk plaatje kan na plaatsing niet draaien t.o.v. het vrouwelijk plaatje. De veehouder dient bij plaatsing van de oormerken voldoende attent te zijn dat de beide oormerkplaatjes correct t.o.v. elkaar gepositioneerd zijn.
LABORATORIUM	De maximale kracht op de oormerksluiting bedraagt 620,23N.	De maximale kracht op de oormerksluiting bedraagt 497,92N.	De maximale kracht op de oormerksluiting bedraagt 883,71N.	De maximale kracht op de oormerksluiting bedraagt 547,18N	De maximale kracht op de oormerksluiting bedraagt 602,66N.
LABORATORIUM	Zowel het vrouwelijk als het mannelijk plaatje bestaan uit het zelfde materiaal.	Er is een verschil in materiaal tussen mannelijk en vrouwelijk plaatje.	Zowel het vrouwelijk als het mannelijk plaatje bestaan uit het zelfde materiaal.	Zowel het vrouwelijk als het mannelijk plaatje bestaan uit het zelfde materiaal. Materiaal van de M-Flex 1A is wel verschillend van de M-Flex 1A Composite.	Zowel het vrouwelijk als het mannelijk plaatje bestaan uit het zelfde materiaal. Materiaal van de M-Flex 1A Composite is wel verschillend van de M-Flex 1A.

*TANG()**
VISUELE VASTSTELLINGEN	De tang beschikt over een sluitsysteem en voorziet een extra pen.	De tang beschikt niet over een sluitsysteem en extra pen.	De tang beschikt niet over een sluitsysteem en extra pen.
GEBRUIKSVRIENDELIJKHEID	De tang ligt vlot in de hand. Tevens is het oormerk makkelijk in de tang te plaatsen en komt het na plaatsing zeer makkelijk vrij uit de tang zonder gevaar bij plaatsing. Risico is wel dat bij de minste stoot van het kalf het vrouwelijk oormerkplaatje vrij komt uit de tang.	De tang ligt minder vlot in de hand. Het oormerk is minder vlot te plaatsen in de tang en komt na plaatsing minder vlot vrij uit de tang. Voor het plaatsen van oormerken voor hermerken is een iets grotere kracht nodig.	De tang ligt minder vlot in de hand. Het oormerk is minder vlot te plaatsen in de tang en komt na plaatsing minder vlot vrij uit de tang. Voor het plaatsen van oormerken voor hermerken is een iets grotere kracht nodig.

(*) Iedere fabrikant heeft zijn eigen tang. Ieder type oormerk kan in principe geplaatst worden door om het even welke tang. Er wordt aangeraden tang en oormerk van hetzelfde merk te gebruiken.

Leveringsvoorwaarden

De leveringsvoorwaarden voor de nieuw erkende oormerken zijn – overeenkomstig de wensen van de vertegenwoordigers van de sector - door de 3 fabrikanten onderschreven. De voorafgaande onderhandelingen tussen de sector, het FAVV en de betrokken fabrikanten verliepen vrij moeizaam en namen veel tijd in beslag. De overeengekomen samenwerking met de fabrikanten werd hierdoor finaal gebaseerd op een basiscontract dat geldt voor alle fabrikanten. In tabel 3 worden de afspraken uit dit basiscontract die voor de veehouder van belang zijn, weergegeven.
Iedere fabrikant heeft de mogelijkheid om naast het basiscontract ook bijkomende engagementen en garanties aan te bieden. Vandaag biedt enkel Metagam BVBA voor beide oormerktypes een bijkomend engagement.

Het nieuw erkende oormerktype COUPLE 8 van de fabrikant Allflex Europe SAS is op korte termijn niet voorradig. Dit oormerktype wordt hierdoor niet verder opgenomen in tabel 3. Van zodra het oormerktype voorradig is, zullen de leveringsvoorwaarden meegedeeld worden.

Tabel 3.: Belangrijkste leveringsvoorwaarden van de erkende oormerktypes

FABRIKANT	ALLFLEX EUROPE SAS Vestiging: Frankrijk		MERKO NV Vestiging: België – Nederland	METAGAM BVBA Vestiging: België
OORMERKTYPE	Ultra (huidig type)	Senior Senior	M7 Metalen punt	M-Flex 1A	M-Flex 1A Composite
VOORRADIG VANAF	reeds voorradig		vanaf 1 juli 2006	vanaf 31 juli 2006
VERPAKKING De verpakking moet aan 5 voorwaarden voldoen: bescherming van de punt van het mannelijk plaatje minimale ruimte-inname duidelijk per paar verpakt mogelijkheid tot toevoeging documenten conform vereisten van ‘De Post’	Oormerken zijn door middel van de plastiek drager per oormerknummer verpakt Tussenverpakking: plastiek drager Verzendverpakking: afhankelijk van het aantal: omslag of doos		Oormerken zijn per oormerknummer zijdelings aan elkaar bevestigd Verpakking: doos	Oormerken zijn per oormerknummer met een verbindingsstukje aan elkaar bevestigd. Tussenverpakking: beschermkapjes voor mannelijke punten bij kleine aantallen (< 26 stuks) Verzendverpakking: afhankelijk van het aantal: omslag of doos
LEVERINGSTERMIJNEN Betreft de termijn tussen de ontvangst van de bestelling bij de fabrikant en de verzending af fabriek. De termijn voor de registratie van de bestelling en de verzending van het pakket zit niet vervat in de vermelde leveringstermijnen.	Primo-oormerken: 10 werkdagen Oormerken voor hermerken: 1 werkdag Plaatsingsmateriaal: 10 werkdagen		Primo-oormerken: 10 werkdagen Oormerken voor hermerken: 5 werkdagen Plaatsingsmateriaal: 10 werkdagen
GARANTIES	De 3 fabrikanten onderschreven voor de erkende oormerktypes dezelfde garanties met betrekking tot : fabrieksfouten Bij vaststelling van fabrieksfouten ontvangt de betrokken veehouder gratis het vervangend identificatiemiddel. Bij vaststelling van een fabrieksfout bij een lot, ontvangen de betrokken veehouders gratis een vervangend identificatiemiddel voor ieder identificatiemiddel van dit lot dat nog niet geplaatst werd. Voor de identificatiemiddelen die reeds geplaatst zijn, wordt in overleg met de fabrikant, afhankelijk van het soort fabrieksfout, een periode afgesproken binnen dewelke de hermerkingsoormerken voor dit lot gratis zijn. vermelde leveringstermijn wordt niet gehaald Ingeval de vermelde leveringstermijn niet gehaald wordt en de fabrikant DGZ niet vooraf geïnformeerd heeft over het aantal dagen vertraging, betaalt de fabrikant per dag vertraging een vergoeding van 1% van de waarde van de oormerken/het plaatsingsmateriaal ingesloten in de zending. verkeerde levering – foutief leveringsadres Bij een verkeerde levering zorgt de fabrikant voor aflevering van het juiste pakket ter vervanging van het foutieve pakket. Bij levering op een foutief adres, zorgt de fabrikant voor levering van betreffend pakket op het juiste adres. constante kwaliteit van het identificatiemiddel De fabrikant garandeert een constante kwaliteit te leveren overeenkomstig de erkenning. Elke wijziging van de kenmerken wordt vooraf door de fabrikant meegedeeld aan DGZ. De Minister kan de erkenning van de identificatiemiddelen intrekken wanneer de geleverde identificatiemiddelen niet overeenkomen met de kenmerken zoals vastgelegd bij de erkenning of na (eventuele) acceptatie van de gemelde wijziging.
PRIJSAFSPRAKEN	Primo-oormerken De eenheidsprijs voor een paar primo-oormerken wordt weergegeven in tabel 4 en grafiek 1. De vermelde prijzen zijn samengesteld uit : kost voor een paar primo-oormerken, de verpakking en verzending vooropgesteld door de fabrikant administratiekost DGZ per bestelbon administratiekost DGZ per geboortemelding De wetgever voorziet een maximumbedrag voor een paar primo-oormerken van € 2,75. Ieder oormerktype overstijgt dit maximumbedrag wanneer het gaat over kleine hoeveelheden. Tot de aanpassing van de wetgeving worden de eenheidsprijzen afgetopt op € 2.75. Oormerk voor hermerken De eenheidsprijs voor een hermerkingsoormerk wordt weergegeven in tabel 5. De vermelde prijzen zijn samengesteld uit : kost oormerk voor hermerken, verpakking en verzending vooropgesteld door de fabrikant administratiekost DGZ per oormerk voor hermerken Voor een hermerkingsoormerk heeft de wetgever een maximumbedrag van € 1.75 bepaald. De vermelde bedragen zijn niet toereikend om de kosten, verbonden aan de registratie, productie, verpakking, verzending en facturatie van dit product, te dekken. Om deze reden werden de prijzen aangepast zodat minimum 1 oormerktype dit maximumbedrag niet overschrijdt. Plaatsingsmateriaal De eenheidsprijzen voor het plaatsingsmateriaal worden weergegeven in tabel 6.

Tabel 4. : Eenheidsprijs per paar primo-oormerken (€) (Excl. BTW)

aantal paar per bestelling	Ultra	Senior Senior	M7 metalen punt	M-Flex 1A	M-Flex 1A composite
1	2.75	2.75	2.75	2.75	2.75
2	2.75	2.75	2.75	2.75	2.75
3	2.75	2.75	2.75	2.75	2.75
4	2.75	2.75	2.75	2.75	2.75
5	2.75	2.75	2.69	2.75	2.75
10	2.75	2.75	2.49	2.74	2.69
15	2.75	2.74	2.42	2.67	2.62
20	2.73	2.71	2.39	2.64	2.59
25	2.71	2.69	2.37	2.62	2.57
50	2.67	2.65	2.33	2.58	2.53
75	2.66	2.64	2.32	2.57	2.52
100	2.65	2.63	2.31	2.56	2.51
125	2.65	2.63	2.31	2.56	2.51
vanaf 150	2.64	2.62	2.30	2.55	2.50

Tabel 5. : Eenheidstarief voor een oormerk voor hermerken (€) (Excl. BTW)

Ultra	Senior Senior	M7 metalen punt	M-Flex 1A	M-Flex 1A composite
1.75	1.75	2.75	2.01	1.96

Tabel 6. : Eenheidsprijzen voor het plaatsingsmateriaal (€) (Excl. BTW)

Paatsingsmateriaal		Bestelling samen met oormerken Primo-oormerken of oormerken voor hermerken	Afzonderlijke bestelling
Allflex Europe SAS	- Oormerktang : Pince TTU - Pin oormerktang : Pointe + ecrou p/TTU	15.00 1.68	19.00 5.00
Merko NV	- Oormerktang : K-Tagger - Pin oormerktang : Hard metalen stift	12.66 2.50	14.66 4.50
Metagam BVBA	- Oormerktang : M-Tagger - Pin oormerktang : EU-Point	16.44 1.99	18.44 4.79

Hoe uw bestelling plaatsen bij dgz ?

Door gebruik te maken van de vernieuwde bestelbon Sanitel – RUND.
Deze bestelbon vindt u hier terug of kan u bestellen via de oude bestelbon.

Bijkomende engagementen door METAGAM BVBA :
Deze fabrikant is bereid gevonden om toegevoegde engagementen aan te gaan. Deze zijn als volgt:

METAGAM biedt 10% korting op de basiswaarde van het bestelde oormerk voor hermerken, indien de voorafgaande bestelling van betreffend oormerknummer (primo-oormerk of oormerk voor hermerken) van METAGAM origine is.
METAGAM biedt 20% korting op de basiswaarde van het bestelde oormerk voor hermerken, indien 2 of meer voorafgaande bestellingen van betreffend oormerknummer (primo-oormerk of oormerk voor hermerken) van METAGAM origine zijn.

Beperkingen:

De korting is niet overdraagbaar naar andere oormerknummers.
De korting vervalt indien de voorafgaande bestelling van betreffend oormerknummer niet van METAGAM origine is.
De korting is enkel van toepassing op de nettokostprijs van het oormerk en niet op het deel voor administratie- en verzendingskosten.

MONITORING

Teneinde de verhouding prijs/kwaliteit regelmatig te toetsen wordt een systematische monitoring opgezet. De inhoud van deze monitoring wordt samengevat in tabel 7. De resultaten van deze monitoring zullen jaarlijks bekend gemaakt worden aan de sector. Op basis daarvan zal iedere rundveehouder een ‘beste’ keuze kunnen maken.
De Minister kan de erkenning van de identificatiemiddelen intrekken b.v. wanneer de geleverde identificatiemiddelen niet overeenkomen met de kenmerken zoals vastgelegd bij de erkenning.
De kosten verbonden aan de uitvoering van deze monitoring worden deels gedragen door de fabrikant en deels door de sector. Hierbij dient wel vermeld dat de huidige fabrikant Allflex niet wenst te betalen voor de monitoring van het huidig erkende oormerktype ‘ULTRA’.

Tabel 7 : Inhoud van de monitoring

CONFORMITEIT	De conformiteit van de oormerken bij levering wordt jaarlijks steekproefsgewijs geëvalueerd op conformiteit met de originele erkenningsgegevens. Dit zal gebeuren aan de hand van een visuele controle en een beperkt laboratoriumonderzoek.
STATISTIEK	Volgende statistische gegevens worden bepaald : “marktverdeling voor de primo-oormerken en de oormerken voor hermerken” “gemiddeld interval tussen toekenning van het oormerknummer aan een rund en de datum van bestelling van het eerste oormerk voor hermerken” “% verlies van het eerste oormerk binnen het eerste, tweede, derde, … jaar na toekenning van het oormerknummer aan een rund” “% dat de fabrikant van het primo-oormerk verschillend is van de fabrikant van het eerste oormerk voor hermerken” “% dat het oormerktype van het primo-oormerk verschillend is van het oormerktype van het eerste oormerk voor hermerken” “% dat de fabrikant van het primo-oormerk verschillend is van de fabrikant van het oormerk voor hermerken” “% dat het oormerktype van het primo-oormerk verschillend is van het oormerktype van oormerk voor hermerken” Voor ieder oormerktype en voor het eerste, tweede, derde, …. jaar na toekenning van het oormerknummer wordt berekend hoe groot de afwijking in negatieve zin is van het % verlies van betreffend oormerktype t.o.v. het gemiddeld % verlies voor alle oormerktypes.
TOETSING VERLOREN PLAATJES	De veehouders kunnen de verloren plaatjes overmaken aan DGZ. Dit helpt ons de zwakke punten van het oormerk op te sporen en zodoende een algemene kwaliteitsverbetering van het oormerk te bekomen.

BESLUIT

Als algemeen resultaat kan tot op vandaag gesteld worden dat een aantal belangrijke en principiële krachtlijnen bereikt zijn :

De runderoormerken zullen voortaan aangeboden worden binnen de regels van een officiële erkenningsprocedure.
De markt van de oormerken wordt geliberaliseerd. Meerdere oormerktypes van fabrikanten zijn erkend waardoor de veehouder een keuzemogelijkheid aangeboden krijgt. Hierdoor kunnen de marktprincipes op basis van de verhouding prijs/kwaliteit spelen.
Er wordt voorzien in een systematische monitoring waarbij prijs/kwaliteit regelmatig getoetst worden. De resultaten worden meegedeeld aan de sector. Op basis hiervan zullen de rundveehouders de beste keuze kunnen maken.

Terug

©ORBID

Home - Diergeneeskundige Ondersteuning - Disclaimer - Sitemap - Vacatures